kunst in wording

Virtuele soirees

Een soiree, een feestavond voor een select gezelschap. Zo luidt mijn definitie. Denk bijvoorbeeld aan het Boekenbal (voor schrijvers en dichters). Behoor je tot het select gezelschap, dan is dat een hele prestatie. Denken jaloerse buitenstaanders. Trouwens, ook de insiders denken dat.

Om deze reden is een soiree beslist geen "gewoon dansfeest" - een soiree kenmerkt zich door een zeker "cultureel cachet". Het is echt niet zomaar "een avondje lekker rondhopsen". Nee, nee, een soiree eert de cultuur en onderscheidt zich daardoor heftig van massavermaak.

Soiree's van het zuiverste kaliber vind je derhalve het meest in perioden van "culturele revolutie". Wanneer jonge ambitieuze mensen zich furieus afzetten tegen de gevestigde orde, tegen de culturele elite.

De laatste keer dat zoiets in Nederland gebeurde, was 1969, ten tijde van de Aktie Tomaat en de Aktie Notenkraker. Maar er zijn notoire voorgangers. Zo waren de Italiaanse Futuristen in de persoon van Marinetti al in 1909 druk in de weer met hun Manifesto's en hun roep om vernietiging van het oude en hun aanbidding van oorlog als reinigend mechanisme. Feitelijk waren zij vooral rijkelui's zoontjes, die niet veel om handen en om het lijf hadden.

Interessanter zijn Russische futuristen als Majakovski en Chlebnikov. Zij liftten weliswaar mee met de tamelijk gewelddadige Russische Revolutie, maar hun insteek was (anders dan in Italië) vooral sociaal gericht en niet krijgszuchtig. Zij hadden duidelijk meer binding en voeling met "eenvoudige mensen".

In Nederland wierpen Van Ostaijen en Theo en Nelly van Doesburg zich op als protagonisten van de stroming. Zij haalden voormannen van de door hen bewonderde Duitse tak van het futurisme naar Nederland voor hun soirees. Zo kwamen bijvoorbeeld Arp en Schwitters hier optreden.

Genoeg historie.

De behoefte aan een nieuwe "culturele revolutie" is in Nederland op dit moment groot. De huidige beleidsmakers zijn verstard en onaanspreekbaar. Hun obsessie met marktdenken heeft geleid tot een gruwelijke verarming van het cultureel klimaat. Het is de hoogste tijd dat kunstenaars zich verzetten tegen deze noodlottige blindheid en arrogantie.

Het wordt tijd, dus, voor het organiseren van nieuwe soirees. Maar dan wel in een aan de moderne tijd aangepaste vorm: virtuele soirees!